News Today

दिलीप भोयर

• वणी:- “100% Natural” हा दावा कितपत खरा?
  आजकाल ग्राहक नैसर्गिक, हर्बल आणि रसायनमुक्त वस्तूंना प्राधान्य देतात. पण या प्रवृत्तीचा फायदा घेत काही कंपन्या आपल्या उत्पादनांवर ठळकपणे “Pure Herbal” किंवा “100% Natural” असे दावे करतात. प्रत्यक्षात उत्पादनांमध्ये हर्बल घटक असले तरी त्यात रसायनिक पदार्थांचे प्रमाण लक्षणीय आढळते. त्यामुळे चक्क ग्राहकांची फसवणूक करून त्यांच्या आरोग्याचा खेड खंडोबा मांडला आहे. या फसव्या व्यवहारात करोडो रुपयांची उलाढाल होत असून संबंधित विभाग मात्र गप्प बसल्याने नागरिकांमध्ये रोष वाढत आहे.
• 

🦷 टूथपेस्टचे उदाहरण : पॅकेट वेगळं, वस्तुस्थिती वेगळी

बाजारातील एका टूथपेस्टवर “100% Natural” असा मोठा दावा केला गेला आहे. पण घटकांची यादी वाचल्यावर खरी गोष्ट समोर येते.

✅ हर्बल घटक (आयुर्वेदात उपयुक्त):

नीम, बबूल, मुलाठी, लवंग तेल, अजवायन अर्क, पिप्पली, वज्रदंती, हळद, पिलू, विदंग, मेंथॉल.

❌ रसायनिक घटक (आरोग्यासाठी वादग्रस्त):

Sorbitol, PEG 400, Sodium CMC, Calcium Carbonate, Hydrated Silica, Sodium Saccharin, Sodium Lauryl Sulphate (SLS), Sodium Benzoate, Purified Water.

⚠️ तज्ज्ञांचे इशारे : धोके काय आहेत?

SLS: तोंडातील कोवळ्या त्वचेवर परिणाम करून mouth ulcers निर्माण करू शकतो.
Sodium Saccharin: कृत्रिम गोडवा; संशोधनांनुसार कर्करोगाशी संभाव्य संबंध.
Sodium Benzoate: Vitamin C सोबत मिळून Benzene नावाचा कॅन्सरकारक घटक तयार होऊ शकतो.
PEG 400: पेट्रोकेमिकल बेस्ड; दीर्घकाळ शरीरात साठू शकतो.
Hydrated Silica: जास्त प्रमाणात वापरल्यास दातांचा नैसर्गिक एनॅमल झिजतो.

📌 निष्कर्ष : जाहिरात भ्रामक

या टूथपेस्टमध्ये हर्बल घटक खरेच आहेत; मात्र “100% Natural” हा दावा चुकीचा आहे. उत्पादनात रासायनिक घटक मिसळलेले असल्यामुळे ही भ्रामक जाहिरात (Misleading Advertisement) ठरते.

👉 ग्राहकांनी खरेदीपूर्वी उत्पादनाची Ingredients List नीट तपासणे गरजेचे आहे. तसेच FSSAI, ASCI व ग्राहक संरक्षण विभागाने अशा कंपन्यांवर कठोर कारवाई करणे आवश्यक आहे.

📝 ग्राहक तक्रार कुठे व कशी करावी?

ग्राहकांना अशा फसव्या दाव्यांविरोधात तक्रार करण्यासाठी खालील पर्याय उपलब्ध आहेत:

1️⃣ FSSAI (Food Safety and Standards Authority of India):

वेबसाईट: www.fssai.gov.in
Food Safety Connect अॅप किंवा हेल्पलाइन: 1800-112-100
2️⃣ ASCI (Advertising Standards Council of India):

वेबसाईटवर “Lodge a Complaint” पर्याय: www.ascionline.in
3️⃣ राष्ट्रीय ग्राहक हेल्पलाइन (NCH): टोल फ्री क्रमांक: 1800-11-4000 किंवा 14404
SMS: 8130009809
वेबसाईट: www.consumerhelpline.gov.in
NCH App मोबाईलवर उपलब्ध

4️⃣ राज्य व जिल्हा ग्राहक संरक्षण फोरम:

आपल्या जिल्ह्यातील फोरममध्ये लिखित अर्ज करून तक्रार दाखल करता येते.
📌 सूचना: तक्रार दाखल करताना उत्पादनाचे पॅकेट, खरेदीची पावती आणि आवश्यक फोटो हे पुरावे नक्की जोडावेत.

👉 या पद्धतीने ग्राहकांनी जागरूक राहून फसव्या जाहिरातींना आळा घालणे हीच खरी सुरक्षिततेची गुरुकिल्ली आहे.